27e zondag door het jaar

Het boek Habakuk is een van de boeken in het Oude Testament, die behoren tot de groep van de zogenaamde Twaalf Kleine Profeten (Joël, Amos, Obadja, Jona, Micha, Nahum, Habakuk, Sefanja, Haggai, Zacharia en Maleachi). De Joodse Bijbel kent daarnaast ook Drie Grote Profeten uit de Joodse Traditie: Jesaja, Jeremia en Ezechiël.

De verzameling is waarschijnlijk samengesteld in de vierde of derde eeuw voor Christus. Over Habakuk zelf is niet veel bekend, maar men gaat ervan uit dat hij rond 600 voor Christus optrad in Juda. In tegenstelling tot veel andere profeten is dit keer niet (een deel van) het volk de gesprekspartner of aangeklaagde van de profeet, maar God zelf. De context is de opkomst van het nieuw-Babylonische imperium van de Chaldeeën, dat een bedreiging vormt voor het koninkrijk Juda.

De profeet is boos, teleurgesteld en wanhopig. Hij beklaagt zich dat de samenleving steeds verder uiteen valt door interne strijd en eigenbelang en dat God dat maar laat gebeuren. Dit is toch Zijn eigen volk!  De Heer geeft hem als antwoord, dat een volk, dat zo naar binnen gekeerd is en waar ieder vooral op zichzelf let en voor zichzelf zorgt, inderdaad geen weerstand kan bieden tegen sterke invloeden van buitenaf en dus meewaait met elke wind, die de geschiedenis op hen afstuurt. Toch geeft Hij de profeet en het volk van Israël hoop en belooft een nieuwe toekomst van vrede en gerechtigheid. De profeet durft hun gesprek dan ook te beëindigen met een lofzang op zijn God, de Heer.

De boodschap van dit Bijbelboek is ook voor onze tijd zeer actueel. De wereld is flink in opschudding. In vele landen is het politiek onrustig; ook in (op zich stabiele) westerse democratieën is men op zoek naar manieren om samenleving te zijn en om te gaan met steeds grotere ongelijkheid en de aanwezigheid van vluchtelingen en buitenstaanders. Het antwoord, dat God aan Habakuk gegeven heeft, is hetzelfde antwoord, dat Hij ons gegeven heeft in Jezus Christus: God zelf heeft onder ons gewoond, het Woord is waarlijk vlees geworden. Als we die persoon, de verrezen Heer, als centrum en ijkpunt van ons (samen)leven nemen, zijn we in staat overeind te blijven in de stormen van onze tijd. “Wees niet bevreesd”, zei Jezus, “maar geloof.” En al is dat geloof niet groter dan een mosterdzaadje, dan is toch het begin van een betere wereld al gemaakt.

Bart Beckers SJ

[Afbeelding: Habakuk. Standbeeld van de profeet in Congonhas, Brazilië (bron: wikipedia)]

 

 

 

 

About the Author

Krijtberg
Krijtberg
administrator